Is detentie werkelijk zinvol? Of is het vooral een middel om te straffen, te vergelden en de maatschappij te beschermen? Wanneer zo’n 70% van de strafzaken recidive betreft, dringt een ongemakkelijke vraag zich op: wie helpen we eigenlijk met de manier waarop we nu detineren?

Tijdens het congres Zinvolle detentie onderzoeken we hoe detentie meer kan zijn dan opsluiting alleen. Niet langer uitsluitend gericht op vergelding, maar ook op herstel en terugkeer in de samenleving. Waarom? Om recidive te voorkomen en daarmee de maatschappij veiliger te maken. Hoe maken we van de gevangenis – binnen de noodzakelijke kaders van veiligheid – óók een plaats van herstel? Een plek waar gedetineerden verantwoordelijkheid leren nemen, hun eigen pijn onder ogen zien en werken aan het voorkomen van terugval in criminaliteit en daarmee nieuw onrecht.
In dit kader kijken we ook naar samenwerking tussen organisaties op verschillende gebieden en domeinen met als rode draad het bestuurlijk akkoord ‘Kansen bieden voor re-integratie’. Een gezamenlijke opdracht voor Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), de gemeenten en de reclasseringsorganisaties (3RO). Uiteraard zijn er ook vele andere vormen van samenwerking te benoemen die relevant zijn.

Een belangrijk uitgangspunt daarbij is procedurele rechtvaardigheid: mensen zijn eerder bereid de wet te respecteren als zij zelf met respect worden behandeld, als er naar hen geluisterd wordt en hun rechten serieus worden genomen – ook als zij delicten hebben gepleegd. Een inspirerend praktijkvoorbeeld is het Huis van Herstel Twente in Oost-Nederland, een regionale detentievoorziening in de vorm van een netwerkorganisatie, met als partners PI Almelo, de Twentse gemeenten en de drie reclasseringsorganisaties. Daarnaast is er een samenwerking met een diversiteit aan organisaties die een bijdrage kunnen leveren aan herstel, resocialisatie en re-integratie. In deze kleinschalige detentievoorziening aan de rand van Almelo verblijven gedetineerden met problemen op meerdere leefgebieden. Ze worden zo goed als mogelijk voorbereid op hun terugkeer in de maatschappij met als doel duurzame re-integratie, waarbij ze weer actief participeren in de maatschappij.